Τους τελευταίους μήνες ακούμε πολλές φορές να επαναλαμβάνεται η «βούληση» της πολιτείας για ενίσχυση του Ε.Σ.Υ. με νοσηλευτές… Λίγο πριν (ή λίγο μετά) την κατάρρευση του Ε.Σ.Υ. από την έλλειψη κλινικών νοσηλευτών έγινε επιτέλους κατανοητό αυτό που από χρόνια με στοιχεία και μελέτες φωνάζουμε…
Βεβαίως και οι κυβερνώντες γνωρίζουν πάρα πολύ καλά την λύση και είναι απλή. Όταν η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά στο φιλελεύθερο μοντέλο οικονομίας μία είναι λύση για να καλυφθεί το κενό μεταξύ ζήτησης και προσφοράς. Περισσότερα κίνητρα, καλύτερες αμοιβές, καλύτερες συνθήκες εργασίας. αύξηση των απολαβών των νοσηλευτών. Κι όχι οριζόντια! Στοχευόμενα… εκεί που δεν υπάρχει προσφορά. Στους κλινικούς νοσηλευτές που κάνουν βάρδιες και αργίες, στις κλινικές και τις μονάδες πρώτης γραμμής, στις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Και η αιτιολόγηση ότι δεν μπορεί το κράτος να αντιμετωπίσει τους νοσηλευτές οικονομικά σαν ξεχωριστή εργασιακή ομάδα διότι είναι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εξόφθαλμα δικαιολογία. Η οικονομική ενίσχυση θα αφορά τις εν λόγο συνθήκες και εργασιακές θέσεις…
Η έλλειψη όμως της δυνατότητας μας να ασκήσουμε ελεύθερο επάγγελμα καταργεί τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς καθώς την εργασία και τους μισθούς των Νοσηλευτών τη διαχειρίζεται αποκλειστικά σχεδόν από το κράτος.
Η πολιτική του κράτους στο Ε.Σ.Υ. δυστυχώς λειτουργεί με δύο αντιδιαμέτρου αντίθετες φιλοσοφίες. Από τη μία όλο και πιο «ανοιχτά» και φιλελεύθερα για τους γιατρούς , αυξάνοντας τα οικονομικά κίνητρα για ειδικότητες που έχει ανάγκη, θεσπίζοντας το δικαίωμα ιδιωτικού έργου των ιατρών του Ε.Σ.Υ., παρατείνοντας όσους επιθυμούν να εργαστούν και τους έχει ανάγκη, προσκαλώντας ιδιώτες να συμμετέχουν στη λειτουργία του Ε.Σ.Υ., δημιουργώντας το θεσμό των απογευματινών χειρουργείων κ.ο.κ.
Στον αντίποδα λειτουργεί «κρατιστικά» με τους νοσηλευτές όχι με κίνητρα αλλά με απαγορεύσεις, μπαλώματα και τερτίπια στην απέλπιδα προσπάθεια του να κρατήσουν τους λίγους που έχουν απομείνει ως ενεργοί κλινικοί νοσηλευτές. Απαγόρευση μετατάξεων, αποσπάσεων, μεταθέσεων, αναγκαστικές βάρδιες χωρίς πτυχιούχο νοσηλευτή, αέναες παρατάσεις ειδικευομένων νοσηλευτών, χρωστούμενα ρεπό και άδειες, συνεχή αναβολή ένταξης των νοσηλευτών στα Βαρέα για να μην οδηγηθούν σε μαζικές συνταξιοδοτήσεις, μέχρι και τεχνητό εξαναγκασμό επιστροφής στα νοσοκομεία των σχολικών νοσηλευτών σκέπτονται προκειμένου να μην καταρρεύσει το Ε.Σ.Υ. Το επόμενο βήμα θα ήταν ίσως απαγόρευση εξόδου των νοσηλευτών από τη χώρα αυξάνοντας τους διαθέσιμους νοσηλευτές που ψάχνουν αλλά δεν βρίσκουν…
Στον ιδιωτικό τομέα τα πράγματα είναι «κάπως» πιο ξεκάθαρα. Όποιοι και όταν δεν βρίσκουν νοσηλευτές αυξάνουν μισθούς και κίνητρα για να καλύψουν τα κενά τους. Κι εκεί βέβαια αν εφαρμοζόταν οι αναλογίες ασφάλειας νοσηλευτών – ασθενών και αν τηρούνταν ο νόμος να υπάρχει και πτυχιούχος νοσηλευτής (εκτός από βοηθό) σε κάθε βάρδια και σε κάθε ιατρείο η ζήτηση και κατ’ επέκταση οι αμοιβές θα ήταν πολύ υψηλότερες για τους νοσηλευτές. Πολύ δε περισσότερο αν οι νοσηλευτές είχαν την ευχέρεια ιδιώτευσης όπως σχεδόν όλοι οι επιστήμονες υγείας.
Όταν όμως γίνεται προσπάθεια εφαρμογής κρατισμού σε μια ελεύθερη εργασιακή αγορά αυτή σε τιμωρεί!
Όσοι νοσηλευτές διορίζονται σε απομακρυσμένα μέρη εκτός του τόπου κατοικίας τους είτε δεν αποδέχονται το διορισμό, είτε ψάχνουν τρόπο να φύγουν προτού καν ορκιστούν, κλινικοί νοσηλευτές που κάνουν κυκλικό ωράριο σε βαριά τμήματα προσπαθούν με κάθε τρόπο να απαλλαγούν, τα νέα παιδιά δεν θέλουν να σπουδάσουν νοσηλευτική κι όσοι το κάνουν σκέπτονται προτού καν αποφοιτήσουν να φύγουν στο εξωτερικό, οι ειδικευόμενοι κουρασμένοι από τις συνεχείς 6μηνες παρατάσεις της τελευταίας στιγμής αποχωρούν τελικά από το Ε.Σ.Υ., κι αν αύριο υπήρχε η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης ή εθελούσιας εξόδου των νοσηλευτών πιθανόν κανένας κλινικός νοσηλευτής δεν θα παρέμενε στο Ε.Σ.Υ…
Αν τα πράγματα συνεχίσουν έτσι δεν είναι μακριά ο καιρός που όχι μόνο δεν θα βρίσκουν νέους νοσηλευτές να επανδρώσουν το Ε.Σ.Υ. αλλά και οι ήδη υπάρχοντες είτε θα αλλάξουν επάγγελμα, είτε θα φύγουν στο εξωτερικό ή στον ιδιωτικό τομέα.
Το πρόβλημα έλλειψης νοσηλευτών δεν λύνεται με ημίμετρα και μπαλώματα. Απαιτείται εθνική στρατηγική για το παρόν αλλά κυρίως για το μέλλον της Νοσηλευτικής με τομές και όραμα. Καλούμε την πολιτεία αφού εισήγαγε επιτέλους στο δημόσιο διάλογο το πρόβλημα της έλλειψης των νοσηλευτών στο Ε.Σ.Υ. να «ανοίξει» και θεσμικά το διάλογο περιλαμβάνοντας όλους τους διακυδευματούχους (επαγγελματικό επιμελητήριο, συνδικαλιστικούς φορείς, νοσηλευτικές σχολές, συλλόγους ασθενών, δομές του Ε.Σ.Υ. κ.α ), για τη διαμόρφωση Εθνικής Νοσηλευτικής Στρατηγικής.
Αν από την άλλη η πολιτεία σκέπτεται το πρόβλημα της έλλειψης νοσηλευτών να το λύσει με εισαγωγή νοσηλευτών από τρίτες χώρες, ας ενημερώσει για να γνωρίζουν και οι νοσηλευτές αλλά κυρίως οι πολίτες ποιο είναι το μέλλον του «Ε.Σ.Υ. που άλλαξε» μεν κτηριακά αλλά σύντομα θα «ερημοποιηθεί» από νοσηλευτές…
Ιωάννης Τσολάκογλου,
Γενικός Γραμματέας ΣΥ.ΝΟ. – Ε.Σ.Υ. Ν. Θεσσαλονίκης
