Η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο. – Ε.Σ.Υ. απέστειλε έγγραφο προς το Υπουργείο Υγείας, τις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών, τις Διοικήσεις των Νοσοκομείων και τις Διευθύνσεις Νοσηλευτικών Υπηρεσιών, σχετικά με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και τη χορήγηση της θεραπευτικής αγωγής.
Αναλυτικά το έγγραφο:
Αξιότιμοι,
Η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο. – Ε.Σ.Υ. χαιρετίζει την εφαρμογή της ενδονοσοκομειακής ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ως ένα σημαντικό βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Ε.Σ.Υ., την ασφάλεια των ασθενών και την πλήρη ιχνηλασιμότητα της φαρμακευτικής αγωγής. Η μετάβαση από τις χειρόγραφες διαδικασίες σε ένα ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί και πρέπει να περιορίσει τα λάθη, τις παραλείψεις και τις αλληλοεπικαλύψεις. Για να συμβεί όμως αυτό, απαιτείται κάτι απολύτως θεμελιώδες: «Κάθε επαγγελματίας υγείας να καταχωρεί ηλεκτρονικά την πράξη που ο ίδιος πραγματοποιεί και για την οποία φέρει την αντίστοιχη θεσμική και επαγγελματική ευθύνη».
Η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.–Ε.Σ.Υ. επισημαίνει ότι η ιατρική συνταγογράφηση και η θεραπευτική οδηγία αποτελούν ιατρική πράξη και δεν μπορούν να μετακυλίονται στους Νοσηλευτές μέσω της χρήσης των προσωπικών τους διαπιστευτηρίων στο ηλεκτρονικό σύστημα. Η ισχύουσα νομοθεσία για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και οι σχετικές διατάξεις περί ευθύνης των συνταγογράφων συνδέουν τη συνταγογράφηση με τον επαγγελματία που την πραγματοποιεί και αναλαμβάνει την ευθύνη της. Δεν είναι αποδεκτό ένας Νοσηλευτής να εμφανίζεται στο ηλεκτρονικό σύστημα ως καταχωρητής μιας ιατρικής θεραπευτικής απόφασης την οποία δεν έλαβε και δεν έχει αρμοδιότητα να λάβει.
Την ίδια στιγμή, πρέπει να γίνει απολύτως σαφές ότι άλλο η συνταγογράφηση και άλλο η χορήγηση της θεραπευτικής αγωγής. Το ισχύον επαγγελματικό πλαίσιο των Νοσηλευτών προβλέπει τη χορήγηση φαρμάκων κατόπιν ιατρικής οδηγίας και στο πλαίσιο του θεραπευτικού προγράμματος. Επομένως, ο Νοσηλευτής που πραγματικά χορηγεί το φάρμακο στον ασθενή πρέπει να είναι και ο Νοσηλευτής που καταχωρεί την πράξη της χορήγησης στο ηλεκτρονικό σύστημα. Δεν μπορεί να καταχωρεί την εκτέλεση μιας νοσηλευτικής πράξης άλλος επαγγελματίας που δεν την πραγματοποίησε.
Η αρχή αυτή αποτελεί βασική αρχή ασφάλειας του ασθενούς, της επαγγελματικής ευθύνης και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Το νέο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης προβλέπει τεχνικά μέτρα αυθεντικοποίησης, εξουσιοδότησης και ιχνηλασιμότητας των χρηστών, καθώς και καταγραφή των ενεργειών τους. Επομένως, το ηλεκτρονικό αποτύπωμα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα: «Ποιος έδωσε την ιατρική οδηγία, ποιος την εκτέλεσε, ποιος χορήγησε το φάρμακο, πότε και με ποιον τρόπο». Η ψηφιοποίηση δεν μπορεί να δημιουργεί μια εικονική πραγματικότητα ευθυνών.
Ιδιαίτερα προβληματική, αλλά κυρίως παράνομη θα ήταν οποιαδήποτε πρακτική κατά την οποία ζητείται από Νοσηλευτές να χρησιμοποιούν τους προσωπικούς τους κωδικούς για να καταχωρούν ή να «περνούν» στο σύστημα ιατρικές συνταγές ή θεραπευτικές οδηγίες που έχουν δοθεί από ιατρούς. Η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο. – Ε.Σ.Υ. δηλώνει κατηγορηματικά ότι μια τέτοια πρακτική δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.
Ζητούμε, συνεπώς, από το Υπουργείο Υγείας και την Η.Δ.Υ.Κ.Α. να εκδώσουν σαφείς και δεσμευτικές οδηγίες προς όλα τα Νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., ώστε στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης να αποτυπώνονται διακριτά και χωρίς δυνατότητα σύγχυσης: α) ο ιατρός που καταχωρεί και υπογράφει την ιατρική θεραπευτική οδηγία, β) το νοσοκομειακό φαρμακείο που εκτελεί τις ιατρικές συνταγές, και γ) ο Νοσηλευτής που πραγματικά χορηγεί το φάρμακο στον ασθενή.
Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι στα καθήκοντα του Βοηθού Νοσηλευτή (ΦΕΚ 5788/Β/14-11-2022) περιγράφονται τα εξής: 36) Η χορήγηση (po,sc,im,iv), σύμφωνα με τις οδηγίες του υπεύθυνου νοσηλευτή και εφόσον υπάρχει τοποθετημένος φλεβοκαθετήρας. 37) Ενημέρωση διαφόρων εντύπων και βιβλίων που προβλέπονται από τους κανονισμούς για πράξεις που έχουν εκτελεστεί από τους ίδιους. 38) Η εκτέλεση οποιασδήποτε πράξης πέρα των ανωτέρω, με ανάθεση, η οποία προκύπτει από το υπογεγραμμένο πρόγραμμα του/της προϊσταμένου/προϊσταμένης και τη λογοδοσία του ασθενούς, του εκάστοτε νοσηλευτικού τμήματος, υπό την προϋπόθεση ότι την αποκλειστική ευθύνη φέρει ο υπεύθυνος νοσηλευτής, ο οποίος κρίνει εάν ο βοηθός νοσηλευτή, δύναται να την εκτελέσει.
Παράλληλα, επισημαίνουμε ρητά ότι η χρήση προσωπικών κωδικών πρόσβασης από τρίτους και η καταχώρηση πράξεων από επαγγελματία που δεν τις έχει πραγματοποιήσει αποτελεί πειθαρχικό και ποινικό αδίκημα.
Η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.–Ε.Σ.Υ. στηρίζει κάθε προσπάθεια ψηφιοποίησης του Ε.Σ.Υ., όχι όμως την ψηφιοποίηση της ασάφειας των αρμοδιοτήτων. Η σύγχρονη ηλεκτρονική υγεία πρέπει να υπηρετεί την ασφάλεια του ασθενούς και να ενισχύει –και όχι να συγκαλύπτει– την ατομική επαγγελματική ευθύνη. Ο καθένας πρέπει να καταχωρεί αυτό που πραγματικά κάνει και να αναλαμβάνει την ευθύνη για αυτό που πραγματικά πράττει.
Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση πρέπει να σημαίνει περισσότερη διαφάνεια, όχι μεταβίβαση ευθύνης. Η ασφάλεια του ασθενούς απαιτεί σαφείς ρόλους, σαφείς αρμοδιότητες και ακριβές ηλεκτρονικό αποτύπωμα.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος Ο Γεν. Γραμματέας
Γεώργιος Αβραμίδης Τζαννής Πολυκανδριώτης
